Verzuim & businesscase

Wat kost één procentpunt ziekteverzuim?

Een verschil in verzuim heeft gevolgen voor capaciteit en kosten. Met een transparant rekenvoorbeeld ziet u hoe u één procentpunt doorrekent en welke aannames nodig zijn voor een bruikbare businesscase.

Auteur: ArgusMeta5 minuten leestijd
Tijdens een werkoverleg worden een geprint overzicht en grafieken op apparaten bekeken.
Illustratieve foto: fauxels via Pexels
In dit artikel

Wat één procentpunt ziekteverzuim kost, hangt af van de omvang van uw organisatie, loonkosten, vervanging en gevolgen voor het werk. Begin met een berekening van de gemiste capaciteit en bepaal daarna welke kosten werkelijk veranderen.

Wat is één procentpunt verzuim?

Het ziekteverzuimpercentage drukt de verzuimde tijd uit als deel van de beschikbare tijd. Het CBS beschrijft dit als het aantal ziektedagen in verhouding tot het totaal aan beschikbare werk- of kalenderdagen in de verslagperiode.

CBS: begripsomschrijving ziekteverzuimpercentage ↗

Een daling van 6% naar 5% is een daling van één procentpunt. Ten opzichte van het oorspronkelijke verzuim van 6% is dat ongeveer 16,7% minder verzuimde tijd. Dat is iets anders dan een relatieve daling van 1%.

Gebruik voor vergelijkingen dezelfde periode, definitie en populatie. Houd rekening met deeltijd, gedeeltelijk verzuim en veranderingen in de personeelsomvang. Vergelijk bijvoorbeeld geen kwartaalpercentage met een volledig jaar zonder die verschillen te bespreken.

Bereken eerst de capaciteit

Met beschikbare arbeidsuren kunt u inzichtelijk maken wat een verschil in verzuim betekent voor de inzetbare capaciteit. Spreek met HR en Finance af welke beschikbare uren als basis worden gebruikt.

Capaciteit bij één procentpunt verschilBeschikbare arbeidsuren per jaar × 0,01

De uitkomst is een aantal uren. Dat zijn geen extra medewerkers op de loonlijst, maar uren die bij een lager verzuim voor werk beschikbaar kunnen zijn. Of die uren ook waarde opleveren, hangt af van wat ermee gebeurt.

Wilt u dagen gebruiken? Kies dan één consistente rekeneenheid. Bij deeltijd of wisselende diensten zijn uren vaak duidelijker dan aantallen kalenderdagen of medewerkers.

Rekenvoorbeeld: een organisatie met 100 fte

Alle aantallen en bedragen zijn fictieve rekenaannames; dit is geen voorspelling van resultaat.

We nemen 100 fte, 220 beschikbare werkdagen per fte en 8 uur per werkdag. De beschikbare capaciteit is dan:

100 × 220 × 8 = 176.000 uur per jaar176.000 × 0,01 = 1.760 uur bij één procentpunt

Bij 6% verzuim gaat het om 10.560 verzuimde uren. Bij 5% zijn dat 8.800 uur. Het verschil is 1.760 uur, gelijk aan 220 werkdagen van 8 uur.

Stel dat de totale jaarlijkse loonkosten, inclusief werkgeverslasten, € 60.000 per fte bedragen. De loonkostenbasis is dan € 6 miljoen. Eén procent daarvan is € 60.000 aan loonkostenwaarde van capaciteit.

Dat bedrag is geen automatische besparing op de bankrekening. Als dezelfde medewerkers in dienst blijven en het loon gelijk blijft, daalt de loonsom niet vanzelf doordat het verzuim afneemt.

Welke kosten veranderen daadwerkelijk?

Maak onderscheid tussen de waarde van capaciteit en kosten die u kunt vermijden. Onderzoek bijvoorbeeld:

  • Vervanging: worden uitzendkrachten of andere externe medewerkers minder ingehuurd?
  • Extra uren: nemen betaalde overuren of roosteroplossingen af?
  • Uitvoering: veranderen achterstanden, uitgestelde werkzaamheden of herstelwerk?
  • Begeleiding: welke tijd en externe kosten zijn met verzuimbegeleiding gemoeid?

Loondoorbetaling bij ziekte hangt onder meer af van de wettelijke regels en afspraken in cao of arbeidsovereenkomst. De Rijksoverheid licht toe dat de hoogte van de doorbetaling kan verschillen. Gebruik daarom de eigen loonkosten en afspraken als rekenbasis.

Rijksoverheid: loondoorbetaling bij ziekte ↗

Voorkom dubbeltelling. Als u dezelfde teruggewonnen uren zowel als productiewaarde als volledig vermeden vervangingskosten opvoert, kan de opbrengst te hoog worden ingeschat. Laat Finance aangeven welke posten afzonderlijk mogen worden meegenomen.

Werk met meerdere scenario’s

Dezelfde rekenbasis kan worden gebruikt om verschillende uitkomsten te verkennen. De scenario’s hieronder zijn uitsluitend rekenvarianten, geen verwachte effecten van ArgusMeta.

Gelijke basis: 176.000 beschikbare uren en € 6 miljoen loonkosten per jaar.
Daling verzuimBeschikbare urenLoonkostenwaarde van capaciteit
0,25 procentpunt440 uur€ 15.000
0,50 procentpunt880 uur€ 30.000
1,00 procentpunt1.760 uur€ 60.000

Veeg horizontaal om de volledige vergelijking te bekijken.

Neem daarnaast de kosten van invoering, metingen, teamgesprekken en verbetermaatregelen mee. Een haalbare businesscase maakt zichtbaar welke investering nodig is, welke verandering u onderzoekt en hoe de opbrengst wordt beoordeeld.

Meet de uitkomst met dezelfde afspraken

Leg vóór een pilot vast hoe u verzuim, vervangingskosten en uitgevoerde acties volgt. Noteer ook seizoensinvloeden, wijzigingen in bezetting en andere maatregelen die tegelijkertijd plaatsvinden.

Een lager verzuim na invoering bewijst op zichzelf niet dat één instrument de oorzaak is. Bekijk daarom ook of teams signalen bespreken, verbeteringen uitvoeren en daadwerkelijk verandering ervaren.

Bespreek met Finance welke uitkomsten capaciteit vertegenwoordigen en welke een aantoonbare kostenvermindering zijn. Dat maakt de evaluatie beter bruikbaar voor een besluit over voortzetting.

De rol van ArgusMeta in de businesscase

ArgusMeta ondersteunt het zichtbaar maken van periodieke teamsignalen en de keuze van onderwerpen voor opvolging. De financiële waarde hangt samen met de acties die uw organisatie daarop uitvoert en de veranderingen die u kunt onderbouwen.

Gebruik de berekening als vertrekpunt voor een gesprek over capaciteit, werkomstandigheden en meetbare doelen. Vul haar aan met eigen gegevens voordat u een investeringsbesluit neemt.

Wilt u onderzoeken hoe vroegsignalering binnen uw organisatie kan werken?

Bespreek de mogelijkheden van een pilot binnen een aantal eigen teams.

Bespreek een pilot
ArgusMeta Kennisbank · Verzuim & businesscaseTerug naar boven